Invoering Wft: grote gevolgen voor financieel adviseurs

Wft: de gevolgen voor financieel adviseurs

Sinds1 januari 2006 is de Wet op het financieel toezicht (Wft) in werking getreden. We zetten een aantal zaken rond deze wet op een rij voor financiële adviseurs en werkgevers die financiële specialisten in dienst hebben.

Waarom nieuwe wetgeving

De Wet op het financieel toezicht moet vooral zorgen voor meer bescherming van consumenten. Met de invoering van de wet komt er meer toezicht op de financiële sector en wordt een kwaliteitsverbetering nagestreefd onder de aanbieders. Ook is het de bedoeling dat er meer gelijkheid ontstaat tussen de verschillende subsectoren binnen de financiële branche. In veel subsectoren is al veel gedaan aan certificering en permanente opleiding van aanbieders. Dit is door zelfregulering tot stand gekomen, er zijn geen (wettelijke) verplichtingen voor aanbieders om daaraan mee te doen. In andere delen van de branche is op deze terreinen nog niets gebeurd. De nieuwe Wft moet dit allemaal veranderen.

Alleen aanbieders met vergunning mogen financiële diensten leveren

De basis is dat iedereen die een financiële dienst levert daarvoor een vergunning moet hebben. Zonder vergunning is het dus na invoering van de Wet financieel toezicht verboden om als financiële dienstverlener actief te zijn (artikel 10). De vergunning staat op naam van de onderneming, maar wordt afgegeven op basis van de deskundigheid en betrouwbaarheid van de natuurlijke personen.

Toezicht maar ook zelfregulering

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) verleent vergunningen en ziet toe op de werkwijze van vergunninghouders, ofwel het gedrag van spelers in de financiële branche. De Nederlandsche Bank (DNB) houdt in bepaalde gevallen toezicht op de financiële positie van marktpartijen, om zoveel mogelijk zeker te stellen dat deze aan verplichtingen kunnen voldoen. Overigens komt er ook onder de Wft veel door zelfregulering van de sector tot stand. Zo is de Stichting Financiële Dienstverlening opgericht, die zelf geen toezicht houdt maar wel marktpartijen helpt aan de Wft te voldoen, mede om het de AFM gemakkelijker te maken en de kosten van toezicht te beperken.

Waarop en op wie is de Wft van toepassing

De financiële branche is opgedeeld in een aantal soorten producten waarvoor u specifieke deskundigheid nodig heeft. Per product onderscheidt de Wft verschillende soorten diensten:

• Aanbieden
• Adviseren
• Bemiddelen
• Herverzekeringsbemiddelen
• Optreden als gevolmachtigd agent

In de wet wordt aangegeven op welke product-/dienstencombinaties de Wft toepasselijk is. Per productsoort gelden bovendien specifieke eisen. Ben je als aanbieder dus actief in verschillende producten en lever je verschillende diensten dan moet je aan verschillende eisen voldoen. Dit zijn de producten waarop de Wft van toepassing is:

• Verzekeringen leven
• Verzekeringen schade
• Consumptief krediet
• Hypotheken
• Sparen en betalen (betaalrekeningen, spaarrekeningen)
• Elektronisch geld

Beleggen, hierop is de Wft beperkt van toepassing omdat er al een effectenwet is die veel regelt. Onder de Wft valt alleen het uitsluitend adviseren over beleggingen in effecten en het aanbieden van, adviseren over en bemiddelen in beleggingsobjecten.

Ook combinaties van genoemde producten vallen onder de wet.

De nieuwe wet geldt o.a. voor:

Aanbieders van financiële producten:

• Verzekeraars
• Banken
• Aanbieders van consumentenkrediet
• Aanbieders van beleggingsobjecten
• Adviseurs met betrekking tot financiële producten
• Bemiddelaars inzake financiële producten, inclusief bedrijven die het bemiddelen als nevenactiviteit hebben
• Herverzekeringsbemiddelaars
• (Onder)gevolmachtigde agenten

Geleidelijke invoering

De Wet financieel toezicht (Wft) is op 1 januari 2006 gefaseerd in werking getreden. Die fasering houdt o.a. dat iedereen die al kan aantonen een speler te zijn of bepaalde diploma's en erkenningen te bezitten in de sector in beginsel een (voorlopige) vergunning kan krijgen, als de aanvraag tijdig wordt ingediend. Veel bestaande keurmerken en erkenningen worden vanwege de Wft aangepast. Zo heeft het nieuwe Keurmerk Financiële Dienstverlening het Keurmerk Hypotheek Bemiddeling vervangen. De SEH zorgt ervoor dat een door de SEH Erkend Hypotheekadviseur automatisch klaar is voor de Wft en geen extra onderwijs hoeft te volgen. Het onderwerp beleggen is al in het PE-programma van de SEH opgenomen. Iedereen die dus al aan de jaarlijkse PE-verplichting voldoet hoeft geen extra opleidingen te volgen voor de Wft. Het is nog niet zeker of een toets verplicht zal worden gesteld maar de SEH heeft bijvoorbeeld al aangegeven daar dan ook voor te zullen zorgen. Ook het SCFB (aanbieder van deze website) heeft zich al aangepast aan de eisen van de Wft en zal doorgaan met het aanvullen en wijzigen van het programma om cursisten te helpen voldoen aan de eisen die de Wft zal stellen.

De deskundigheid kan behalve met diploma's en erkenningen ook worden aangetoond door werkervaring te laten kwalificeren in een zogenaamde EVC-procedure. EVC staat voor het Erkennen van Verworven Competenties. De EVC-procedure voor het intermediair bestaat uit een Competentiescan en een assessment. Via een EVC-procedure kan een al langer actieve adviseur aantonen dat hij al de benodigde kennis en ervaring bezit voor een module van de Wft.

Financiële dienstverleners die in het verleden geen diploma hebben behaald op het gebied van hypotheken, mochten hun bestaande hypotheekactiviteiten voortzetten, mits zij voor 1 februari 2006 een vergunning hadden aangevraagd en voor 1 april 2006 een realistisch plan van aanpak hadden aangesteld waaruit blijkt dat zij voor 1 oktober 2007 zouden beschikken over de vereiste wettelijke deskundigheid op het gebied van hypotheken.

Zo wordt aan de deskundigheidseis in het geval van al langer actieve adviseurs geleidelijk invulling gegeven. Adviseurs die nieuw zijn in de sector zullen van het begin af aan precies de juiste papieren moeten halen. Dat begint bijvoorbeeld door bij het SCFB de 5-daagse opleiding Basis Wft te volgen, die wordt afgerond met een examen bij de Stichting Examens Financiële Dienstverlening (SEFD).

De wet stelt aan financiële dienstverleners niet alleen deskundigheidseisen maar ook eisen op het gebied van:

• betrouwbaarheid
• financiële zekerheid
• adequate en integere bedrijfsvoering
• transparantie
• zorgplicht

Aan het begrip zorgplicht wordt zwaar getild. De zorgplicht vraagt dat bij complexe adviezen of producten een klantprofiel wordt opgesteld, dat het advies of product wordt toegesneden op dit klantprofiel (nu en in de toekomst) en dat alles wordt gemotiveerd en gecommuniceerd. Ook moet er een klachtenprocedure zijn en moet de adviseur die anderen inschakelt zeker weten dat deze partijen ook voldoen aan de Wft. Bij kredietverlening moet de klant beschermd worden tegen 'overkreditering'.

Modules SCFB

• Naar aanleiding van de Wft, de indeling in product-/dienstencombinaties en de eisen die worden gesteld aan aanbieders heeft de SCFB een aantal modules opgesteld waarin opleidingen worden aangeboden. U ziet op deze site en ook op gerelateerde sites zoals PE-tool (Permanente Educatie via blended learning) en Fintool, een indeling in de volgende modules:
• Hypotheken
• Beleggen
• Consumptief (krediet)
• Leven
• Schade

Ook verzorgt SCFB commerciële trainingen. Het belang van een goed klantcontact, heldere communicatie en het vastleggen van afspraken is met de invoering van de zorgplicht immers toegenomen.

Meer informatie

• Fintool (een zusterbedrijf van SCFB) biedt dagelijks nieuws over en voor de financiële branche. Al het nieuws over de Wft wordt hier meteen gepubliceerd.
• In dit artikel op de SCFB website verwijzen we naar meer actuele bronnen rond de Wft
• Op www.minfin.nl/wfd staan alle definitieve besluiten en regelingen en is ook te lezen wanneer welke verplichting voortkomend uit de nieuwe regels in werking treedt.
• Op de site van het AFM staan verschillende brochures die onlangs zijn geactualiseerd. U kunt beginnen met de brochure (64 pagina's PDF) met achtergronden voor marktpartijen: http://www.afm.nl/marktpartijen/default.ashx?DocumentId=4591